Giới thiệu khoa kiến trúc

Khoa kiến trúc đại học Chu Văn An được thành lập từ 2006. Luôn luôn có thành tích tốt trong công tác dạy và học....

Xem tiếp...

Thông báo Lịch thi sát hạch chuẩn đầu ra

Trường Đại học Chu Văn An trân trọng thông báo về việc thi sát hạch chuẩn đầu ra môn Tiếng Anh và Tin học đối với sinh viên tốt nghiệp Trường Đại học Chu Văn An như sau:...

Xem tiếp...

Thông báo nộp học phí Hệ chính quy học kỳ I năm học 2015-2016

Trường Đại học Chu Văn An trân trọng thông báo về việc nộp học phí chính quy học kỳ I năm học 2015-2016 như sau:...

Xem tiếp...

Thời khóa biểu học kỳ I , năm học 2015-2016

Trường Đại học Chu Văn An trân trọng thông báo thời khóa biểu học kỳ I, năm học 2015-2016 như sau:...

Xem tiếp...

Thông báo lịch thi sát hạch chuẩn đầu ra năm 2015 (đợt 2)

Trường Đại học Chu Văn An trân trọng thông báo lịch thi sát hạch chuẩn đầu ra môn Tiếng Anh và Tin học đối với sinh viên tốt nghiệp Trường Đại học Chu Văn An như sau:...

Xem tiếp...

Hướng dẫn quy trình bảo vệ luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh khóa 1

Viện Đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Chu Văn An thông báo hướng dẫn quy trình bảo vệ luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh khóa 1 như sau:...

Xem tiếp...

Bộ GDĐT xác nhận Đề án của Trường Đại học Chu Văn An

Bộ Giáo dục và Đào tạo Xác nhận đề án của Trường gửi kèm theo công văn số 46/CV/GH-CVA, ngày 15 tháng 4 năm 2015 đã đáp ứng được các yêu cầu quy định tại Quy chế tuyển sinh đại học cao đẳng hệ chính quy hiện hành...

Xem tiếp...

Mẫu HS Bảo vệ luận văn Thạc sĩ

Viện Đào tạo Sau Đại học - Trường Đại học Chu Văn An trân trọng thông báo Mẫu hồ sơ bảo vệ luận văn thạc sĩ như sau:...

Xem tiếp...

Thông báo nộp học phí

Căn cứ Thông báo số: 52/TB-GH-CVA ngày 23/6/2014 của Ban Giám hiệu Trường Đại học Chu Văn An về Kế hoạch đào tạo năm học 2014 - 2015;Căn cứ vào Thông báo về mức thu học phí đối với Hệ Chính quy đang theo học tại trường. Nhà trường thông báo lịch nộp học phí kỳ II năm học 2014-2015 như sau: ...

Xem tiếp...

Thông báo tuyển sinh đào tạo thạc sĩ năm 2015 - đợt 1

Nhà trường thông báo kế hoạch tuyển sinh cao học ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý kinh tế đợt 1 năm 2015 như sau:...

Xem tiếp...
  • Album Chùm ảnh Lễ Khai giảng Đại học Chu Văn An
  • Album Lễ dâng hương và trao bằng tốt nghiệp
  • Album Đêm văn nghệ hướng về miền Trung
  • Album Ảnh khởi công trường Đại học Chu Văn An
  • Album Chùm ảnh ngày hội Kiến trúc của sinh viên Kiến trúc Trường Đại học Chu Văn An
  • Album Chùm ảnh cuộc thi Micro vàng 2010 sinh viên Đại học Chu Văn An

Nhà ngoại cảm - lý giải qua lăng kính xác suất

Ngày đăng: 7/23/2014 3:48:21 PM Lượt xem: 2544

Hiện tượng nhà ngoại cảm làm tốn khá nhiều giấy mực của giới báo chí. Trước đây, người ta còn có cả hội thảo khoa học về ngoại cảm! Kinh ngạc hơn, người ta còn làm nghiên cứu khoa học, nhưng chẳng biết làm như thế nào. Những tin tức cho biết có vài nhà ngoại cảm có khả năng tìm mộ đúng, nhưng cũng có nhiều trường hợp tìm mộ sai. Lí giải hiện tượng này như thế nào? Trong bài này, tôi thử lí giải qua lăng kính xác suất.

 

 


 

Trong thời gian gần đây nước ta có hiện tượng nhà ngoại cảm tìm mộ. Những thông tin xuất hiện trên báo chí cho thấy một số nhà ngoại cảm có khả năng tìm mộ liệt sĩ rất ấn tượng, với tỉ lệ chính xác cao. Nhưng cũng có thông tin cho biết một số nhà ngoại cảm có tỉ lệ chính xác chỉ tương đương với ngẫu nhiên. Tôi cũng từng suy nghĩ về những thông tin đó, và bài này sẽ trình bày vài cân nhắc ban đầu qua lăng kính xác suất.

 

Ngoại cảm” có lẽ là dịch từ tiếng Anh là “extrasensory perception” hay viết tắt là ESP. Theo định nghĩa thì ESP có nghĩa là cảm thụ thông tin qua tâm linh chứ không qua các phương tiện vật lí. Trong y khoa, cũng có nhiều người tin rằng họ có khả năng ngoại cảm, như họ có thể cầu nguyện cho bệnh nhân khỏi bệnh. Một số trường hợp điều trị bằng cầu nguyện cũng được nghiên cứu và công bố trên tập san y học, nhưng khách quan mà nói, kết quả từ những nghiên cứu này rất khó diễn giải.

 

Cần nói thêm rằng cách đây vài năm xuất hiện một thiếu niên 17 tuổi tên là Natasha Demkina (người Nga) mà người ta cho rằng em có thể nhìn xuyên qua cơ thể con người và biết cơ phận nào có vấn đề. Natasha Demkina được báo chí mệnh danh là người có cặp mắt X quang (“the girl with X-ray eyes”). Natasha Demkina ăn nên làm ra ở Nga, với chi phí mỗi lần “chẩn đoán” là 13 USD, và mỗi ngày em chẩn đoán cho khoảng 10 người. Nhưng khi các nhà khoa học Anh và Mĩ mời em để làm một thử nghiệm khoa học khách quan, thì kết quả cho thấy khả năng chẩn đoán của em không hơn gì xác suất ngẫu nhiên, với rất nhiều trường hợp hoàn toàn sai.

 

Hiện tượng nhà ngoại cảm ở Việt Nam xảy ra ở một khía cạnh khác, mà chủ yếu có thể nói là khả năng tìm mộ. Khả năng tìm mộ của nhiều nhà ngoại cảm đã trở thành đề tài nghiên cứu khoa học của giới khoa học Việt Nam. Một chuyên gia trong Liên hiệp Khoa học công nghệ - Tin học ứng dụng UIA công nhận khả năng ngoại cảm, và cho rằng “Những người có khả năng ngoại cảm có thể nhìn xuyên qua thời gian và không gian” và có khả năng đối thoại với người quá cố. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là chúng ta không biết chính xác phương pháp mà các nhà ngoại cảm tìm mộ như thế nào. Chúng ta cũng chưa thấy những bằng chứng khoa học (cân đo đong đếm) về khả năng tìm mộ chính xác đến độ nào.

 

Carl Sagan từng nói rằng những hiện tượng bất thường cần có những bằng chứng mạnh để yểm trợ. Chúng ta thử kiểm định bằng chứng ngoại cảm qua vài thao tác xác suất. Theo tôi thấy, có thể tiếp cận vấn đề qua lí thuyết xác suất và kiểm định giả thuyết (hypothesis testing). Chúng ta thử xem khả năng một cá nhân và khả năng ngoại cảm qua lí thuyết xác suất. Có thể đặt 2 giả thuyết:

 

H1: Người đó là một nhà ngoại cảm có khả năng tìm mộ; và
H0: Là người đó chỉ là một người bình thường như phần lớn chúng ta.

 

Chúng ta có thể sử dụng dữ liệu thực tế để kiểm định giả thuyết trên. Thật ra, chúng ta chẳng có nhiều dữ liệu! Dữ liệu quan trọng chúng ta cần biết là người tin rằng mình là nhà ngoại cảm đã tìm bao nhiêu mộ và bao nhiêu cuộc tìm là thành công. Tạm gọi số lần tìm mộ là n và số lần thành công là k. Nếu một cá nhân thật sự có khả năng đối thoại với người quá cố và nhìn xuyên thời gian và không gian, thì xác suất mà người đó tìm mộ đúng phải là 100%. Nhưng chúng ta chấp nhận yếu tố nhiễu (vì có thể tín hiệu từ thế giới âm có thể bị nhiễu, dẫn đến tiên đoán sai), và chấp nhận xác suất p=0.8 như là một thước đo cho giả thuyết ngoại cảm H1. Nói theo ngôn ngữ xác suất nhị phân là:

 

 

P(k đúng|H1)=Ckn.(0,8)k.(0,2)nk

 

 

Chú ý: P có nghĩa là xác suất, và dấu “|” có nghĩa là với điều kiện hay nếu; Ckn là số tổ hợp chập k của từ nlần. Kí hiệu trên có thể đọc là: Xác suất mà một người tìm mộ đúng k lần hoàn toàn ngẫu nhiên trong n lần tìm.

 

Nếu người đó chỉ là một người bình thường (giả thuyết H0), thì xác suất mà tìm đúng mộ trong mỗi lần tìm 12(hay 50%), và trong k lần tìm, xác suất đoán đúng k lần hoàn toàn do ngẫu nhiên phải là:

 

 

P(k đúng|H0)=Ckn.(0,5)k.(0,5)nk

 

 

Một cách đơn giản nhất để so sánh 2 giả thuyết là dùng tỉ số của hai xác suất trên, mà thuật ngữ toán gọi là likelihood ratio (LR) hay tỉ số khả dĩ. Nếu lấy P(k đúng|H1) chia cho P(k đúng|H0) và nếu kết quả cao hơn 1 thì điều này có nghĩa là dữ liệu thực tế nghiêng về giả thuyết người đó là một nhà ngoại cảm hơn là một người bình thường; nếu kết quả thấp hơn 1 thì dữ liệu nghiêng về giả thuyết bình thường. Trong trường hợp này, chúng ta có:

 

 

LR=P(k đúng|H1)P(k đúng|H0)

 

 

Như nói trên, vấn đề là chẳng ai biết n và k. Nhưng để minh họa, chúng ta thử xem một người đã tìm 50 mộ, và theo UIA, người có khả năng tìm một bằng ngoại cảm có tỉ lệ chính xác khoảng 70%. Câu hỏi đặt ra là với khả năng tìm đúng 70% như thế, cá nhân đó có thể xem là nhà ngoại cảm hay không? Chúng ta thử tính:

 

 

P(3550 đúng|H1)=C3550.(0,8)35.(0,2)15=0,0299

 

 

 

P(3550 đúng|H0)=C3550.(0,5)35.(0,5)15=0,00199

 

 

 

 

LR=0,02990,00199=15

 

 

Như vậy dữ liệu thực tế của cá nhân đó cho thấy giả thuyết cá nhân là một nhà ngoại cảm có nhiều trọng lượng (cao gấp 15 lần) so với giả thuyết người bình thường. Tuy nhiên, LR=15 chưa thể xem là bằng chứng thuyết phục. Thông thường, chúng ta đòi hỏi LR phải khoảng 1000 mới có thể xác tín được.

 

Nhưng cách lí giải trên có vấn đề. Vấn đề là nó tùy thuộc vào 2 giả định mà có thể không phù hợp với thực tế. Giả định thứ nhất là chúng ta giả định rằng người đó là một tiên tri khá toàn hảo (nên tiên đoán chính xác 80%), mà chưa giả định rằng người đó cũng có … sai vì có thể người đó chỉ đoán một cách ngẫu nhiên. Giả định thứ hai là xác suất tiên đoán đúng là 50% cho mỗi lần tiên đoán có thể không phù hợp với thực tế vì người đó có thể “thiên vị” dựa vào thông tin trước để đoán (nói theo ngôn ngữ dịch tễ học là biased).

 

Trong thực tế, chúng ta biết rằng có nhiều người cũng cho rằng họ là nhà ngoại cảm có khả năng tìm mộ. Theo thông tin báo chí, có hàng trăm người như thế ở nước ta. Chúng ta chỉ nghe đến những người nào tiên đoán đúng, mà không biết đến những người tiên đoán sai. Do đó, cần phải xét đến tổng thể hơn là chỉ chú tâm vào một cá nhân. Một nhà ngoại cảm nổi tiếng vì đã đoán đúng 5 lần trước đây. Giả định rằng có N người có thể tìm mộ nhưng họ chỉ là người bình thường. Trong số N tiên đoán bởi những người bình thường này, xác suất có ít nhất 1 người tiên đoán đúng là:

 

P(ti thiu 1 ngưđoáđúng 5 ln) =1P(không có ngưi nàđoáđúng 5 ln)

 

=1P(tt c N ngưđoán sai ít nht là 1 ln)

 

=1P(mt ngưđoán sai ít nht 1 ln)N

 

=1(1P(mt ngưđúng 5 ln))N

 

=1(1132 )N

 

Do đó, nếu có 100 người tiên đoán một cách ngẫu nhiên, xác suất có ít nhất 1 người đoán đúng tất cả 5 lần là 1(1132 )100 =0.96. Nói cách khác, xác suất rất cao (96%) là một người có thể tiên đoán đúng 5 lần chỉ là hoàn toàn do ngẫu nhiên. Điều này cũng có nghĩa là dù một người nào đó tìm mộ đúng 5 lần liền vẫn chưa phải là bằng chứng để nói rằng người đó có khả năng ngoại cảm.

 

Cố nhiên, những lí giải trên chỉ hợp lí khi giả định là đúng và dữ liệu thực tế cũng đúng. Thật ra, chúng ta có thể phân tích vấn đề sâu hơn nữa (bằng lí thuyết Bayes chẳng hạn), nhưng thiết nghĩ với những dữ liệu và giả định trình bày trên, chúng ta có lí do hoài nghi việc tìm mộ bằng khả năng ngoại cảm.

 

Để có bằng chứng thuyết phục hơn những tính toán xác suất, chúng ta cần phải làm thí nghiệm để thu thập dữ liệu và kiểm định giả thuyết ngoại cảm. Các chi tiết về kĩ thuật thiết kế một thí nghiệm về ngoại cảm có thể tham khảo các nghiên cứu trước đây trên thế giới.

Theo nguyenvantuan.net

website wives who cheat married cheaters
redirect how to cheat on husband how many people cheat
redirect how to cheat on husband how many people cheat
wife cheaters online go
my boyfriend cheated on me quotes read here open
reasons married men cheat why are women unfaithful open
husband cheated on me what to do when husband cheats married affairs sites
wife cheat story how to catch a cheater why women cheat in relationships
wife cheat story wifes cheat why women cheat in relationships
wife cheat story women want men why women cheat in relationships
what makes married men cheat open percent of women that cheat
how many women cheat on husbands developerstalk.com married men who have affairs
my boyfriend cheated on me with a guy tolobel.com women affair
my boyfriend cheated on me with a guy tolobel.com women affair
marriage affairs marcandela.com cheater
marriage affairs read cheater
why women cheat in relationships go why do husbands have affairs
why women cheat in relationships why husband cheat on their wife why do husbands have affairs
why women cheat on men cheaters caught married men cheat with men
kr vijaya sex stories link sex education story
kr vijaya sex stories link sex education story
dating a married woman site looking for affair
put in plastic panties stories adult solveit.openjive.com stories of train sex
put in plastic panties stories adult solveit.openjive.com stories of train sex
hindi erotic sex stories open put in plastic panties stories adult
women cheat on men tfswhisperer.com women will cheat
women cheat on men read women will cheat
adult intimate sex stories astrobix.com sex stories older woman teenboy
women cheat because women that cheat on their husbands meet to cheat
free online gay sex stories allindiasweetsrestaurant.com adult sex stories teacher student
discount card pharmacy walgreens photos coupon code promo codes for walgreens
pharmacy card site walgreens photo online coupon
pharmacy card randolphia.com walgreens photo online coupon
walgreens new prescription coupon go pharmacy discount code
married and want to cheat fangstoptimering.dk why men cheat
tracking apps android spy mobile app free text spy app for android
tracking apps android read free text spy app for android
tracking apps android read free text spy app for android
cvs discount card cvs new prescription coupon free prescription cards
pregnancy and abortion prostudiousa.com abortion clinic atlanta
why abortion is wrong prostudiousa.com when to have abortion
why abortion is wrong prostudiousa.com when to have abortion
how to spy on a phone go how to spy on phones
free prescription card discount prescription card cvs online shopping
cell phone spy app site how to find a location of a cell phone
free manufacturer coupons online coupons for walgreens rx pharmacy discount card
cell phone call recording floridafriendlyplants.com phone log
coupons for cialis carp-fishing.nl free printable cialis coupons
drug discount coupons blog.affordablecomfort.biz coupons viagra
albuterol (salbutamol) diprolene 0.05% albuterol (salbutamol)
albuterol (salbutamol) charamin.com albuterol (salbutamol)
thyroxine 100mcg keflex 250mg levitra 40mg
thyroxine 100mcg keflex 250mg levitra 40mg
thyroxine 100mcg open levitra 40mg
thyroxine 100mcg keflex 250mg levitra 40mg
sumatriptan pill lasix 100mg finasteride pill
xifaxan 400mg click rifaximin 400mg
xifaxan 400mg click rifaximin 400mg
xifaxan 400mg click rifaximin 400mg
rx pharmacy card onlineseoanalyzer.com coupons free printable
prescription transfer coupon discount prescription coupons prescription drugs discount card
vibramycin pill policereference.co.uk azithromycin pill
new prescription coupons factus.dk prescription drugs discount cards
viagra discount coupons drug coupons prescription coupons
drug prescription card markthrice.com prescription discounts cards
drug prescription card markthrice.com prescription discounts cards
drug discount coupons blog.plazacutlery.com prescription drugs discount cards
free prescription cards link viagra coupon code
viagra online coupon click drug coupons
viagra coupons printable go viagra free coupon
can i take rizatriptan and ibuprofen can i take rizatriptan and ibuprofen can i take rizatriptan and ibuprofen
can i take carvedilol with low bp link can i take carvedilol with low bp
can i take celexa with abilify canitake.net can i take celexa with abilify
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
lisinopril and clindamycin lisinopril and clindamycin lisinopril and clindamycin
cialis coupon card copay cards for prescription drugs canada drug pharmacy coupon
national abortion federation saiftec.com facts against abortion
facts on abortion saiftec.com partial birth abortions
drug coupons site coupons for prescription medications
doxycycline doxycycline doxycycline
doxycycline doxycycline doxycycline
doxycycline doxycycline doxycycline
lisinopril lisinopril lisinopril
progesterone progesterone progesterone
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
sumatriptan overdose http://sumatriptannow.com/overdose sumatriptan overdose
bystolic coupons bystolic coupons for free bystolic add on copay card
coupon for cialis discount card prescription discount prescription drug card
acheter viagra pfizer acheter viagra pfizer acheter viagra pfizer
online viagra bestellen http://viagrapillenkruidvat.com viagra online forum
online viagra bestellen http://viagrapillenkruidvat.com viagra online forum
buy viagra on line viagra for sale uk common side effects of viagra
buy viagra on line viagra for sale uk common side effects of viagra
generic cialis coupons lipseysguns.com cialis coupon rite aid
discount drug coupon sporturfintl.com free cialis samples coupon
drug coupon card read free prescription discount cards
cialis coupons and discounts eblogin.com free prescription cards discount
cialis coupons and discounts eblogin.com free prescription cards discount
cialis coupons and discounts eblogin.com free prescription cards discount
cialis coupons and discounts eblogin.com free prescription cards discount
discount drug coupon prostudiousa.com cialis savings and coupons
discount drug coupon printable cialis coupon cialis savings and coupons
cialis trial coupon cialis coupons from lilly cialis coupons and discounts
lilly coupons for cialis site new prescription coupon
kamagra gold kamagra 100 kamagra vélemények
losartan go losartankalium teva 50 mg
losartan link losartankalium teva 50 mg
losartan crownlimos.ca losartankalium teva 50 mg
maps site mpay24
aerius nebenwirkungen blog.martinhey.de aerius heuschnupfen
aerius nebenwirkungen aerius dosierung aerius heuschnupfen
viagra cijena centauricom.com viagra iskustva
cipralex absetzen igliving.com cipralex dosierung
reminyl reminyl 16 mg capsule reminyl 16 mg capsule
kamagra bestellen click kamagra 100mg
cialis go cialis erfahrungen
cialis open cialis erfahrungen
voltaren retard voltaren nebenwirkungen voltaren forte
voltaren retard voltaren nebenwirkungen voltaren forte
inderal engorda inderal inderal similar
symbicort photo symbicort turbuhaler symbicort
singular medicin darkwoodsdojo.com singulair allergi
imodium para que serve harshpande.net imodium 2mg
telmisartan generico open telmisartan hidroclorotiazida
drug coupon racindirt.com drug coupons
lilly coupons for cialis evans.com.mx copay cards for prescription drugs
lilly coupons for cialis click copay cards for prescription drugs
vivitrol cost http://naltrexonealcoholismmedication.com/ naltrexone hcl
mildin recept mildin amning mildin 20 mg
mildin recept mildin tabletter mildin 20 mg

Tin tức cùng nhóm khác

Tin tuyển sinh

Thông báo tuyển sinh 2015 Ðịa điểm nhận hồ sơ: Phòng Đào tạo Trường Đại học Chu Văn An, khu đô thị đại học Phố Hiến, đường Tô Hiệu, phường Hiến Nam, TP Hưng Yên, Hưng Yên, điện thoại liên hệ (0321).3515592 – 3.515587. Phòng Ðào tạo Trường...

Quảng cáo

Quảng cáo

hd wallpapers